naukanewsWiadomość główna

Opublikowano pierwsze zdjęcie czarnej dziury

Jak wygląda czarna dziura? Do tej pory wszystkie ich wyobrażenia były jedynie wizjami artystycznymi popartymi spekulacjami naukowców. Jednak dziś zespół Event Horizon Telescope opublikował pierwsze wykonane przez siebie zdjęcie takiego obiektu.

Czarne dziury są wyjątkowymi obiektami. O ich istnieniu wiemy nie dzięki temu, że ktoś je widział, ale dzięki przewidywaniom ogólnej teorii względności oraz dzięki temu, że jako bardzo, bardzo masywne obiekty muszą wpływać na to, jak zachowuje się ich otoczenie. Co prawda zdjęciem samej osobliwości wewnątrz czarnej dziury nie będziemy dysponować nigdy – mają one w końcu tak dużą masę, że jej powierzchni nie może opuścić nawet światło, ale naukowcy skupieni wokół inicjatywy Event Horizon Telescope mieli nadzieję, że jednak uda się uchwycić cień czarnej dziury.

Okazało się, że jest to możliwe. Wymagało to jedynie lat pracy i współpracy wielu obserwatoriów na całym świecie, które połączyły siły, by razem stworzyć Event Horizon Telescope (ETH). W ramach ETH wiele obserwatoriów na Ziemi obserwuje jeden obiekt, by stworzyć wirtualny teleskop wielkości naszej planety. W ten sposób, w przypadku supermasywnej czarnej dziury w galaktyce M87, która stała się pierwszym celem ETH, udało się uzyskać kątową zdolność rozdzielczą 20 mikrosekund łuku.

To wystarczająco dużo, by prowadząc obserwacje na fali o długości 1,3 mm udało się uzyskać pierwszy w historii obraz cienia czarnej dziury oraz wyznaczyć jej masę w sposób niezależny od obliczeń opartych na dynamice gwiazd w galaktyce M87. Dzięki temu wiemy, że obiekt ten ma masę aż 6,5 miliardów mas Słońca, a sam cień czarnej dziury mierzy nie więcej niż 40 miliardów kilometrów. Jej horyzont zdarzeń jest około 2,5 raza mniejszy.

„Osiągnęliśmy coś, co wydawało się niemożliwe jeszcze generację temu. Przełomy technologiczne, połączenia pomiędzy najlepszymi obserwatoriami radioastronomicznymi na świecie i innowacyjne algorytmy – wszystko to razem otworzyło drogę do zupełnie nowego okna na czarne dziury i na horyzont zdarzeń,” stwierdził Sheperd S. Doeleman z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, dyrektor projektu EHT.

Wyniki badań opublikowano w specjalnym wydaniu czasopisma „The Astrophysical Journal Letters”, które ukazało się dziś.

Zdjęcie: ETH

podobne treści