nauka

W taki sposób czarna dziura rozrywa gwiazdę

Jeśli kiedyś zastanawialiście się w jaki sposób czarna dziura rozrywa gwiazdę, NASA ma dla was odpowiedź, którą poznaliśmy między innymi dzięki pracy polskich astronomów.

Tego typu zdarzenia nie trafiają się często, ale dzięki obserwacjom prowadzonym w ramach polskiego projektu All-Sky Automated Survey, jesienią ubiegłego roku udało się dostrzec gwiazdę, która za bardzo zbliżyła się do czarnej dziury. Zdarzenie otrzymało oznaczenie ASASSN-14li, a do obserwacji tego, w jaki sposób gwiazda rozpada się pod wpływem znajdującej się w centrum galaktyki PGC 043234 czarnej dziury, skierowano teleskop kosmiczny Chandra (NASA), orbitalne obserwatorium Swift (NASA) oraz XMM-Newton (ESA). Dane, zebrane podczas tych obserwacji, przyczynią się do pełniejszego zrozumienia co właściwie dzieje się podczas tego typu zdarzeń.

„W ciągu lat udało się już zaobserwować kilka rezultatów działania sił pływowych i mamy sporo teorii na temat tego co właściwie się wtedy dzieje,” mówi Jon Miller of the University of Michigan, którego zespół opublikował wyniki badań w najnowszym wydaniu Nature. „Jednak to była nasza najlepsza do tej pory okazja, by naprawdę zrozumieć to, co dzieje się kiedy czarna dziura rozrywa gwiazdę.”

Teleskopy kosmiczne obserwowały więc, jak siły pływowe rozerwały gwiazdę, a czarna dziura wessała większość jej szczątków. Materiał, który nie przekroczył horyzontu zdarzeń, utworzył dysk akrecyjny, który, na skutek ogromnego tarcia spowodowanego grawitacją czarnej dziury, zaczął emitować znaczne ilości promieniowania rentgenowskiego. Do tej pory naukowcy nigdy nie mieli możliwości obserwowania tworzenia się dysków akrecyjnych, a procesy te znane były jedynie z teorii.

Zdjęcie: NASA


podobne treści