naukanewsWiadomość główna

USA: Jednak nie można patentować ludzkich genów

Okazuje się, że zdrowy rozsądek może zwyciężyć nawet w Stanach Zjednoczonych. Nawet w sprawie z zakresu tamtejszego prawa patentowego. Stwierdzając jednoznacznie, że ludzkie DNA nie podlega patentowaniu, Sąd Najwyższy USA podjął wczoraj jedną ze swoich najważniejszych decyzji w tym stuleciu.

Choć wydawać by się mogło, że nasze DNA jest, było i będzie naszą własnością, nie było to wcale oczywiste dla korporacji biotechnologicznych. Pamiętacie niedawną głośną sprawę podwójnej mastektomii Angeliny Jolie? Powód, dla którego testy genetyczne, które wykryły u niej wysokie zagrożenie rakiem piersi kosztowały 3 do 4 tysięcy dolarów, jest prosty – pod koniec lat dziewięćdziesiątych firma Myriad Genetics opatentowała sobie (oczywiście w Stanach) geny BRCA1 i BRCA2, które są markerami zagrożenia. Uzbrojona w patent przystąpiła ona do opracowania testu wykrywającego raka piersi.

I nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie fakt, że od piętnastu lat ciąga po sądach każdego, kto próbuje dać ludziom tańszy test wykrywający te same geny. Bo przecież mają na nie patent.

Tymczasem wczoraj Sąd Najwyższy USA stwierdził ostatecznie, że ludzkie geny nie mogą być traktowane ani jako wynalazki ani jako odkrycia ponieważ są „naturalnie występującym zjawiskiem” i jako takie, nie podlegają prawu patentowemu. Logika niby żelazna, niemniej nawet w zdroworozsądkowe orzeczenie wkradł się absurd, lub jak kto woli, ukłon w stronę firm biotechnologicznych – Sąd Najwyższy wypowiedział się jedynie w sprawie patentowania ludzkich genów. Choć DNA składa się z takich samych elementów w każdym znanym organizmie żywym, jeszcze trochę czasu minie zanim ten sam sąd wypowie się na temat patentowania genów innych organizmów.

Zgodnie z wczorajszym rozstrzygnięciem firmy biotechnologiczne będą mogły natomiast patentować wykorzystywane między innymi do diagnostyki cDNA, czyli komplementarne DNA, które nie jest „naturalnie występującym zjawiskiem”, ponieważ powstaje tylko w laboratorium.

Najważniejsze, że w USA ucięto w końcu walkę o własność nad ludzkimi genami. Na podobne rozstrzygnięcie w kwestii pozostałych organizmów będzie trzeba jeszcze długo czekać.

Zdjęcie: MD


podobne treści