news

Fenomen zapałki

Jak to się stało, że ten
mały kawałeczek drewna z zapalną kuleczką na jednym z końców
przetrwał tyle czasu? Mała zapałka a tyle z nią zabawy, tyle
związków i przyczyn. W końcu – nie ma dymu bez ognia

Technologia goni
technologię, a zapałka pozostała niezmieniona od wieków. Dziś
długość małej zapałki ma przeciętny PenDrive – pamięć elektroniczna. Długość tej większej zapałki – cygarowej ma np.
telefon komórkowy. A drewniany patyczek wciąż istnieje.

Są dwa rodzaje zapałek –
takie, które zapalają się tyko w kontakcie ze specjalnym tworzywem
i takie, które można zapalić od wszystkiego, jak w westernach,
gdzie kowboje zapalali zapałkę pocierając ją o podeszwę buta. To
już kulturowy symbol męskości.

Są też dwa rodzaje pudełek
na zapałki – matchbook, w którym zapałki są posklejane z jednej
strony w równym rzędzie i wyrywa się je jak z książeczki. Za to
matchbox to pudełeczko, gdzie zapałki włożone są luzem.
Tradycyjnie pudełka na zapałki zrobione z kartonu pokrytego na
szerszych powierzchniach obrazkami, na węższych środkiem
zapalającym. Dziś rysunki zastąpiły rozmaite reklamy: papierosów,
alkoholi, knajp i hoteli w kórych są rozdawane jako dodatek do
paczki papierosów.
#!#photo2#!#

To właśnie od matchboxa
wzięła się potoczna nazwa kolekcjonowanych przez chłopców
samochodzików, które mieściły się w tych pudełkach, jak w
garażach.

#!#photo3#!#

Mityczny gest zapalania
zapałki i osłaniania płomienia dłonią przed wiatrem pojawił się
w niejednym filmie.

Zapałka ma naprawdę długą
historię. Została wynaleziona w Chinach w VI wieku n.e., jako
sosnowy patyczek z siarkowym zapłonem. Nazwano ją “ognistym
calowym patykiem”. W Europie pojawiły się w 1805.r. we Francji.
Na terenie dzisiejszej Polski pierwsza fabryka zapałek powstała w
października 1845 w Sianowie. W Częstochowie znajduje się Muzeum
Produkcji Zapałek z działającą linią produkcyjną z początku XX
w., galerią rzeźb z zapałek oraz wystawą filumenistyczną
(etykiet zapałczanych).

W języku polskim utarło się już
kilka zwrotów, których nieodłącznym elementem jest zapałka: pałka zapałka, dwa kije -
znana wyliczanka, ostrzyżony na zapałkę – czyli bardzo krótko,
albo ciągnąć zapałkę – gra, w której jeden trzyma przykryte
częściowo zapałki, a reszta ciągnie. Ten, który wylosuje
najkrótszą – przegrywa.

Mój mąż, palący cygara,
z lubością używa zapałek, choć mamy w domu kilka zapalniczek.
Zapałki wciąż nie wyszły z mody, pomimo, że upłynęło tyle
lat, odkąd andersenowska dziewczynka z zapałkami marzła na
ulicy. Opowiadanie opublikowano w 1845 r.

Zobacz akty na pudełkach zapałek.


podobne treści